خلوتی با نظامی عروضی
بخش ۱ - مقدمه و حکایت اول از احمد بن عبدالله خجستانی
مقالت دوم: در ماهیت علم شعر و صلاحیت شاعر
❧
هوَ الحَبیببه نام آن‌که جان را فکرت آموخت
❧❦
۱
شاعری صناعتی است که شاعر بدان صناعت اتساق مقدمات موهمه کند و التئام قیاسات منتجه بر آن وجه که معنی خرد را بزرگ گرداند و معنی بزرگ را خرد و نیکو را در خلعت زشت باز نماید و زشت را در صورت نیکو جلوه کند و به ایهام قوتهای غضبانی و شهوانی را بر انگیزد تا بدان ایهام طباع را انقباضی و انبساطی بود و امور عظام را در نظام عالم سبب شود. چنان که آورده‌اند:
۲
حکایت: احمد بن عبدالله الخجستانی را پرسیدند که:
۳
تو مردی خر بنده بودی، به امیری خراسان چون افتادی؟
۴
گفت:
صفحهٔ ۱ از ۶