خلوتی با سعدی
حکایت شمارهٔ ۱
باب اول در سیرت پادشاهان
❧
هوَ الحَبیببه نام آن‌که جان را فکرت آموخت
❧❦
۱
پادشاهی را شنیدم به کُشتنِ اسیری اشارت کرد. بیچاره در آن حالتِ نومیدی مَلِک را دشنام دادن گرفت و سَقَط گفتن، که گفته‌اند: هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.
۲
وقتِ ضرورت چو نَمانَد گریزدست بگیرَد سَرِ شَمشیرِ تیز
۳
إِذا یَئِسَ الْإِنسانُ طالَ لِسانُهُکَسِنَّورٍ مَغْلُوبٍ یَصُولُ عَلَی الْکَلبِ
۴
مَلِک پرسید: «چه می‌گوید؟» یکی از وزرایِ نیک‌مَحضر گفت: «ای خداوند! همی گوید: وَ الْکاظِمِینَ الغَیْظَ وَ الْعافِینَ عَنِ النّاسِ». مَلِک را رحمت آمد و از سَرِ خونِ او درگذشت. وزیرِ دیگر که ضدّ او بود گفت: «ابنای جنسِ ما را نشاید در حضرتِ پادشاهان جز به راستی سخن گفتن. این مَلِک را دشنام داد و ناسزا گفت». مَلِک روی از این سخن در هم آورد و گفت: «آن دروغِ وی پسندیده‌تر آمد مَرا زین راست که تو گفتی، که رویِ آن در مصلحتی بود و بنایِ این بر خُبْثی». و خردمندان گفته‌اند: «دروغی مصلحت‌آمیز بِهْ که راستی فتنه‌انگیز».
صفحهٔ ۱ از ۳