خلوتی با نظامی عروضی
بخش ۹ - در نبوّت و امامت
دیباچه
❧
هوَ الحَبیببه نام آن‌که جان را فکرت آموخت
❧❦
۱
اما چون در دهور طِوال و مرور ایّام لطف مزاج زیادت شد و نوبت بفرجه‌ای رسید که میان عناصر و افلاک بود، انسان در وجود آمد.
۲
هرچه در عالم جماد و نبات و حیوان بود با خویشتن آورد و قبول معقولات بر آن زیادت کرد و بعقل بر همه حیوانات پادشاه شد و جمله را در تحت تصرّف خود آورد از عالم جماد جواهر و زر و سیم زینت خویش کرد و از آهن و روی و مس و سرب و ارزیز اوانی و عوامل خویش ساخت و از عالم نبات خوردنی و پوشیدنی و گستردنی ساخت و از عالم حیوان مَرکَب و حمّال کرد و از هرسه عالم داروها برگزید و خود را بدان معالجت کرد.
۳
این همه تفوّق او را به‌چه رسید؟ بدانکه معقولات را بشناخت و بتوسّط معقولات خدای را بشناخت و خدای را به‌چه شناخت؟ بدانکه خود را بشناخت:
۴
من عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ
صفحهٔ ۱ از ۸